Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (4/2021)

Szanowni Państwo,
W październiku bieżącego roku minęło 60 lat od daty powstania Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych (KSOP). Z tej okazji na łamach dwóch ostatnich numerów naszego czasopisma opublikowane zostały materiały na temat odpadów promieniotwórczych. Czytelnicy naszego czasopisma mieli więc możliwość zapoznania się z tematyką „odpadową”. Innym ważnym wydarzeniem publicystycznym był zamieszczony tekst wywiadu, jakiego udzielił redakcji PTJ Piotr Naimski, Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. Większość pytań zadanych Panu Ministrowi dotyczyła przyjętego przez Radę Ministrów Programu Polskiej Energetyki Jądrowej.
I w tym właśnie numerze – poświęcone energetyce jądrowej są cztery pierwsze artykuły.
Autorem pierwszego z nich jest Szymon Suchcicki. Opisane w artykule obliczenia neutronowe reaktora AP1000 są istotną częścią analiz bezpieczeństwa. Wyniki tych obliczeń są zbliżone do rezultatów zaprezentowanych w raportach amerykańskich, co potwierdza, że reaktor został prawidłowo zamodelowany, a kody obliczeniowe stosowane w Państwowej Agencji Atomistyki są odpowiednie do tego typu obliczeń. Z punktu widzenia dozoru jądrowego bardzo duże znaczenie ma możliwość przeprowadzania analiz wykorzystujących sprzężone kody neutronowe i cieplno-przepływowe. Opisane w niniejszym artykule modele obliczeniowe zostaną wykorzystane do symulacji awarii zachodzących w rdzeniu reaktora. Planowane jest połączenie ich z modelem zbiornika ciśnieniowego reaktora AP1000 i przeprowadzenie sprzężonych symulacji neutronowych i cieplno-przepływowych. Jak nasi Czytelnicy zapewne wiedzą reaktor AP1000 jest typowany przez firmę Westinghouse do budowy w Polsce, w ramach realizacji PPEJ.
Jak zrealizować Polski Program Energetyki Jądrowej (PPEJ) – pyta Dariusz Witold Kulczyński. W artykule omówiono polski program energetyki jądrowej i przedstawiono krótką charakterystykę reaktora AP1000. Podano źródła informacji, które mogą być pomocne przy ocenie generalnego wykonawcy, poddostawców i przy formułowaniu kontraktu. Wyliczono potencjalne zagrożenia w okresie budowy, rozruchu i eksploatacji elektrowni jądrowej ilustrując je przykładami opartymi na doświadczeniach autora. Podkreślono znaczenie stabilności struktur organizacyjnych. Zasugerowano zorganizowane przekazywanie wiedzy opartej na doświadczeniu zawodowym przez starsze pokolenia polskich specjalistów.
O kryteriach poza technicznych wyboru dostawcy reaktora do polskiej elektrowni pisze Krzysztof Rzymkowski. Oto fragment tekstu: ”Wybór dostawcy – wykonawcy wprowadzi w energetyce pewien rodzaj standaryzacji. Należy się spodziewać, że wybrany zagraniczny dostawca będzie jednocześnie współinwestorem, ułatwiającym pozyskanie atrakcyjnych kosztowo kredytów eksportowych i innych źródeł kapitału i wniesie swoje doświadczenie w budowie i eksploatacji elektrowni. Ważne by rząd miał wpływ na określenie jasnego podziału ryzyka między stronami realizującymi budowę (ze strony rządu wsparcie polityczne i zapewnienie odpowiednich regulacji prawnych, a ze strony wykonawcy projektowanie, dostawę, budowę, rozruch, przekazanie do eksploatacji całości obiektu). Dostawca wybranego modelu reaktora, może przy tych założeniach liczyć na stabilną wieloletnią współpracę, szczególnie w przypadku rozwijania projektu modernizacji systemu energetycznego”.
Autorem ostatniego tekstu w części energetycznej jest dr Andrzej Mikulski. W artykule przedstawiono skrót podejmowanych działań związanych z energetyką jądrową w Polsce w czwartym kwartale 2021 roku.
Ernest Bugała i Krzysztof W. Fornalski przygotowali artykuł pod tytułem „ALARA, czyli optymalizacja w ochronie radiologicznej – analiza dla Polski”, w którym skupiono się na ilościowym podejściu do opisanej w ustawie Prawo atomowe zasady optymalizacji, która jest implementacją międzynarodowej zasady ALARA, czyli redukcji narażenia na promieniowanie jonizujące do poziomu tak niskiego, jak jest to rozsądnie możliwe.
Pierwsze doniesienie przygotowane przez Wojciecha Głuszewskiego dotyczy obchodów 10-lecia Muzeum Politechniki Opolskiej i Lamp Rentgenowskich. Szersza informacja o Muzeum napisana przez Grzegorza Jezierskiego zamieszczona jest w dziale Wydarzenia. Do tych wydarzeń w Opolu nawiązują fotografie zamieszczone na okładkach czasopisma.
Ciekawym doniesieniem z zagranicy jest informacja o tym, jak postrzegana była energia jądrowa na niedawno zakończonym szczycie klimatycznym COP26 w Glasgow.
Jak już wcześniej wspomniano w części Wydarzenia znajdą Czytelnicy informacje o historii i stanie obecnym Muzeum Politechniki Opolskiej i Lamp Rentgenowskich. Na dzień 30 lipca 2021 r. Muzeum posiadało ogółem 1377 eksponatów. Otwarcie Muzeum nastąpiło 8 listopada 2011 r. – 110 lat po przyznaniu pierwszej nagrody Nobla Wilhelmowi Rentgenowi. 7 listopada 154 lata temu w budynku przy ul. Freta 16 w Warszawie przyszła na świat Maria Skłodowska. Z okazji rocznicy urodzin tej wielkiej uczonej ciekawy felieton przygotowała Małgorzata Sobieszczak-Marciniak.
6 listopada pod pomnikiem Kopernika w Warszawie zorganizowana została akcja „Stand up for nuclear”. Pisze o niej Jerzy Lipka.
Naszym francuskim przyjaciołom, małżeństwu Nathalie Beauzemont i Gerardowi Soufflet, byłym pracownikom EDF, odpowiedzialnym za relacje z polskim sektorem energetycznym zawdzięczamy powstanie i publikację tekstu opowiadającego o geście solidarności, w czasie Świat Bożego Narodzenia 1939 r., pomiędzy polskimi górnikami mieszkającymi we Francji, a lotnikami Armii Polskiej odradzającej się we Francji pod dowództwem generała Sikorskiego.
Zapomnianą, wydaną 5 lat temu książkę „Zapomniany geniusz Lise Meitner – pierwsza dama fizyki jądrowej” przypomina Krzysztof Rzymkowski.
Marek Bielski w swoim felietonie – tym razem – napisał takie oto zdanie: „W świetle ostatnich niepowodzeń na polu dekarbonizacji gospodarki, przy ciągłych kłopotach z funkcjonowaniem energetyki konwencjonalnej i rosnących cen paliw, w tym oczywiście i gazu, nie branie pod uwagę ewidentnych atutów „ej” byłoby dowodem na prymat ideologii nad logiką”.
Laureat plebiscytu Przeglądu Technicznego o tytuł „Złotego Inżyniera” Jacek Baurski napisał miły list do redakcji PTJ. Redakcja ponownie przekazuje Panu Jackowi serdeczne gratulacje.
Na ostatnich stronach czasopisma publikujemy wspomnienie o zmarłym prof. Jerzym Peńsko.
Czytelnikom życzę spokojnych, wesołych Świąt Bożego Narodzenia i Szczęśliwego Nowego Roku! I oby przeminęły wszystkie fale koronowirusa!

Redaktor naczelny
Stanisław Latek