Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (3/2017)

Szanowni Państwo,
W jednym ze swoich pierwszych aktów wykonawczych, Prezydent Donald Trump zalecił „uwolnienie obywateli Stanów Zjednoczonych od nadmiernie uciążliwych norm i regulacji”. W odpowiedzi Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) zaapelowała o propozycje, które uczyniłyby regulacje dotyczące ochrony radiologicznej „mniej uciążliwymi”. Stowarzyszenie Uczonych dla Rzetelnej Informacji o Promieniowaniu (SARI) przesłało do EPA swój Komentarz w tej sprawie, w którym proponuje, aby odrzucić hipotezę liniową bez progu dawki (Linear No-Threshold, LNT) jako podstawę przepisów ochrony radiologicznej i zastąpić ją przez hormezę – dobroczynne działanie niskich/o niskiej mocy dawek promieniowania jonizującego, uruchomiających naturalne mechanizmy obronne w organizmie człowieka, głównie poprzez pobudzenie takich reakcji jak usuwanie rodników tlenowych, naprawę DNA i funkcje immunologiczne. Tekst Komentarza SARI został przetłumaczony i na podstawie tego tekstu zespół znanych naukowców prof. dr hab. Ludwik Dobrzyński – Narodowe Centrum Badań Jądrowych, prof. dr hab. n. med. Marek K. Janiak – Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii, prof. NCBJ dr inż. Andrzej Strupczewski – Narodowe Centrum Badań Jądrowych oraz prof. dr hab. Michael Waligórski – Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie oraz Centrum Onkologii Oddział w Krakowie przygotował dla nas artykuł pod tytułem: „O konieczności zmiany paradygmatu ochrony radiologicznej – Komentarz SARI -Stowarzyszenia Uczonych dla Rzetelnej Informacji o Promieniowaniu (Scientists for Accurate Radiation Information)”. Artykuł zamieszczamy jako pierwszą publikację w niniejszym zeszycie PTJ i gorąco rekomendujemy jego lekturę wszystkim naszym Czytelnikom.

Bieżący rok jest rokiem rocznic. W poprzednim numerze naszego czasopisma opisaliśmy obchody 85-lecia Instytutu Radowego. W bieżącym numerze zamieszczamy tekst przedstawiający 50-letnią historię działalności Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie (PTBR): 1967–2017. Zebranie założycielskie PTBR odbyło się 29 czerwca 1967 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie i tę datę uznaje się za dzień narodzin Towarzystwa. Od 1969 r. PTBR organizuje Zjazdy Naukowe – do tej pory odbyło się ich 17, a od 1970 r. – Szkoły Jesienne (odbyło się ich 24). W trakcie Zjazdów wręczane są nagrody naukowe oraz (od 1983 r.) prestiżowe medale im. Marii Skłodowskiej-Curie. W artykule, który przygotował dr Sylwester Sommer, omówiono narodziny Towarzystwa i główne formy jego działalności oraz osiągnięcia.

W dniu 29 czerwca 2017 r. odbyła się w Pałacu Staszica w Warszawie, Jubileuszowa Sesja Naukowa Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie (PTBR) pt. „Promieniowanie w nauce, technologii, medycynie i środowisku naturalnym”. Sprawozdanie z tego wydarzenia również zamieszczamy w naszym periodyku (w części Doniesienia z kraju).

A oto początek artykułu dr. Andrzeja Mikulskiego pod tytułem: „Elektrownia Jądrowa w Polsce-odsłona sierpień 2017”. „Można chyba pokusić się o stwierdzenie, że sprawa elektrowni jądrowej, a szerzej udziału energetyki jądrowej w produkcji energii elektrycznej w kraju (w tzw. miksie energetycznym) (…) wybucha co pół roku w polskiej prasie”. Na początku bieżącego roku mieliśmy casus znacznego ograniczenia (jeśli nie usunięcia) jej ze Strategii Zrównoważonego Rozwoju sygnowanej przez wicepremiera Mateusza Morawieckiego i zapadła cisza do początku sierpnia, kiedy Dziennik Gazeta Prawna z 3 sierpnia br. piórem Karoliny Bacy-Pogorzelskiej napisał „Zapadła decyzja o budowie pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce – wynika z nieoficjalnych informacji DGP”.

Kolejny artykuł dotyczy opracowanego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych we współpracy z Wielkopolskim Centrum Onkologii mobilnego akceleratora IntraLine-IOERT, który jest przeznaczony do napromieniania podczas wykonywanych w salach operacyjnych zabiegów chirurgicznych. Akcelerator generuje terapeutyczną wiązkę elektronów o energii od 4 do 12 MeV, którą można wykonywać napromienianie pól o średnicy od 3 do 10 cm poprzez zastosowanie odpowiednich aplikatorów.

Część artykułową numeru zamyka tekst dr. Edwarda Rurarza i Małgorzaty Marciniak pod tytułem: „150-lecie urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, dwukrotnej laureatki Nagrody Nobla (w 1903 r. i w 1911 r.)”. W tekście znajdują się słowa o urodzinach Marii, poprzedzone obszernym przedstawieniem epoki i charakterystykami uczonych, których dzieło kontynuowała.

W części naszego periodyku, w której zamieszczamy doniesienia z kraju i z zagranicy (i inne materiały) znajdą nasi Czytelnicy wiele ciekawych informacji. Oto tytuły niektórych z nich:
1. Cztery nowe projekty EU H2020 uzyskane przez IChTJ
2. Jubileuszowa Sesja Naukowa Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie
3. XX Konferencja Inspektorów Ochrony Radiologicznej
4. Nagrody im. Wojciecha Świętosławskiego
5. Nowy Zakład Radioterapii w Wojskowym Instytucie Medycznym
6. PLASTPOL 2017
7. Targi Dziedzictwo – w trosce o dziedzictwo kulturowe
8. Aleja im. Marii Skłodowskiej-Curie
9. Program Jądrowy w Polsce – analiza społeczno-ekonomiczna.
Niżej podpisany przygotował informację o strategii rozwoju energetyki jądrowej na Ukrainie, a dr Andrzej Mikulski przygotował uwagi do raportu portalu BiznesAlert.pl na temat energetyki jądrowej w Polsce po dziennikarskiej wizycie w Japonii. Zeszyt zamykają teksty o książkach, wspomnienie o zmarłych profesorach: Kazimierzu Grotowskim i Wacławie Czyżu oraz teksty reklamowe.
A na koniec po raz kolejny ważne przypomnienie: w tym roku mija 60 lat od powstania naszego czasopisma. Uroczystości jubileuszowe odbędą się zapewne w listopadzie lub w przyszłym roku. Opiszemy je w naszych przyszłych publikacjach. W roku jubileuszu 60-lecia PTJ tym serdeczniej zapraszam do lektury bieżącego numeru.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek