Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (4/2020)

Szanowni Państwo,
W poprzednim numerze naszego czasopisma pisaliśmy o konsultacjach publicznych dotyczących zaktualizowanego „Programu polskiej energetyki jądrowej”.
Dalsze wydarzenia miały miejsce w październiku. 5 października br., opublikowany został Raport z konsultacji publicznych wspomnianego projektu, a kilka dni wcześniej poprawiony PPEJ został przyjęty Uchwałą Rady Ministrów (2 października br.) i opublikowany.
Także w październiku miało miejsce inne ważne wydarzenie. 22 października br. Polska podpisała umowę atomową z USA.
29 października zachodnie portale doniosły, że spółka SYNTHOS Green Energy (SGE) rozpoczęła rozmowy z polskim regulatorem jądrowym na temat potencjalnego projektu budowy małego reaktora modułowego (SMR).
O tych i innych pozytywnych wydarzeniach, które miały miejsce w październiku pisze szczegółowo niżej podpisany w tekście „Jądrowy październik”. Zachęcam naszych Czytelników do tej lektury.
Pierwszy artykuł w bieżącym numerze nie dotyczy jednak energetyki jądrowej. Tytuł artykułu: BADANIA TERMOJĄDROWE W POLSCE. CZĘŚĆ 2. Autorzy Monika Kubkowska i Andrzej Gałkowski piszą w podsumowaniu: „Badania nad kontrolowaną syntezą jądrową realizowane są w Polsce w wielu ośrodkach naukowych. Przekrój prowadzonych prac obejmuje szereg różnych dziedzin nauki – od fizyki, chemii, energetyki, poprzez inżynierię materiałową, aż po elektronikę. Opanowanie technologii energetyki termojądrowej będzie niewątpliwie przełomowym wydarzeniem dla całego świata, warto więc wiedzieć, że także Polska będzie miała w tym swój udział”.
Kolejny artykuł zatytułowany jest: CO JEST PRZYCZYNĄ BIAŁACZEK U DZIECI MIESZKAJĄCYCH W POBLIŻU ELEKTROWNI JĄDROWYCH? A oto fragment streszczenia: „W latach 80. XX w. pojawiły się doniesienia o występowaniu skupisk (ang. clusters) zachorowań na białaczkę u dzieci mieszkających w pobliżu elektrowni atomowych i innych obiektów jądrowych. Ponieważ wykazano, że poziom promieniowania jonizującego na terenach wokół elektrowni i innych instalacji jądrowych nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkających w pobliżu ludzi, najbardziej prawdopodobną przyczyną okazał się brak wystarczającej odporności u dzieci tych mieszkańców na wirusy i inne patogeny pojawiające na terenach budowy zakładów jądrowych wraz z napływającymi z odległych miejsc nowymi pracownikami tych zakładów”. Autor artykułu Marek K. Janiak jest zastępcą Przedstawiciela Polski w Komitecie Naukowym ONZ ds. Skutków Promieniowania Atomowego (UNSCEAR).
Dyskutowany w mediach temat PROGRAM POLSKIEJ ENERGETYKI JĄDROWEJ A MAŁE REAKTORY MODUŁOWE podejmuje Maciej Lipka z NCBJ. Autor pisze: „Małe reaktory modułowe (SMR) są często przedstawiane jako przyszłość branży jądrowej, rozwiązanie, które radykalnie skróci czas budowy elektrowni jądrowych, jednocześnie obniżając ich koszty. Niestety, w rzeczywistości, z dziesiątek istniejących na papierze projektów, realizowane są na świecie w tej chwili dwa i oba mają znaczne opóźnienia. Oznacza to, że technologia ta nie będzie komercyjnie dostępna jeszcze przez dekady”.
Innego zdania jest Andrzej Mikulski, który w tekście REALNA ALTERNATYWA DLA REAKTORA DUŻEJ MOCY W POLSCE uzasadnia postulat, by włączyć do rozważań nad przyszłością energetyki jądrowej w Polsce sprawę reaktorów średniej mocy.
W bogato ilustrowanym tekście Łukasz Karolewski dokonuje PRZEGLĄDU KONSTRUKCJI DOZYMETRÓW DO UŻYTKU AMATORSKIEGO, podając ich wady i zalety.
Ostatni tekst w części artykułowej bieżącego numeru nosi tytuł: KRÓTKA HISTORIA NAGRÓD NOBLA. Nasza współpracowniczka i autorka Małgorzata Sobieszczak-Marciniak prezentuje kulisy powstawania i przyznawania nagród Nobla oraz sylwetki niektórych nagrodzonych.
Część informacyjną numeru otwiera tekst o konferencji NUTECH. Konferencja, która odbyła się w dniach 4-7 października 2020 r. w Instytucie Chemii i Techniki Jądrowej w Warszawie poświęcona była rozwojowi i zastosowaniom technologii jądrowych. Materiał o konferencji przygotowały panie Urszula Gryczka i Dagmara Chmielewska-Śmietanko.
Jedno z kolejnych doniesień dotyczy XLVI NADZWYCZAJNEGO JUBILEUSZOWEGO ZJAZDU FIZYKÓW POLSKICH I OBCHODÓW ROKU FIZYKI. Zjazd odbył się w dniach 16-18 października 2020 r. w Warszawie z okazji setnej rocznicy powstania Polskiego Towarzystwa Fizycznego. Doniesienie przygotowała Małgorzata Nowina-Konopka.
Ważna informacja dotyczy KONKURSU POLSKIEGO TOWARZYSTWA NUKLEONICZNEGO na najlepsze prace doktorskie, magisterskie, inżynierskie i licencjackie związane tematycznie z atomistyką. Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest przesłanie do 15.05.2021 r. zgłoszenia i odpowiednich dokumentów w postaci elektronicznej. W konkursie mogą wziąć udział prace obronione w latach 2019, 2020 oraz 2021.
Jako bardzo ciekawe doniesienie z zagranicy polecamy PRZESŁANIE AGNETY RISING: MUSIMY PRZEKROCZYĆ DZIELĄCE NAS MOSTY „Pod wieloma względami przyszłość energii jądrowej jest o wiele jaśniejsza niż była dotychczas. Jesteśmy coraz bardziej rozpoznawalni i cenieni za wyjątkowe usługi, jakie energia jądrowa oferuje ludzkości, i jestem niezmiernie dumna, że służyłam i prowadziłam nasz przemysł przez te ekscytujące czasy” – pisze Agneta Rising, ustępująca dyrektor generalna World Nuclear Association.
Warto przeczytać również podsumowanie III Polsko-Japońskiego Seminarium poświęconego technologiom reaktorów wysokotemperaturowych, które odbyło się w trybie zdalnym tak jak większość tego typu wydarzeń.
O „Jądrowym Październiku” już wspominałem. Spośród innych wydarzeń, o których piszemy, polecam teksty o tegorocznych noblistach oraz przedruki artykułów byłych Prezesów Państwowej Agencji Atomistyki, profesorów Jerzego Niewodniczańskiego i Michaela Waligórskiego, opublikowane wcześniej w tygodniku „PAUza”.
Znany dziennikarz, popularyzator nauki Wiktor Niedzicki przedstawia na naszych łamach swoją nową książkę „Z kamerą śród uczonych”, a Marek Bielski w swoim felietonie pisze pozytywnie o rodzimych ekspertach z zakresu energetyki jądrowej.
W dziale LISTY DO REDAKCJI udostępniamy Czytelnikom skierowane do nas teksty o wydźwięku polemicznym dr. Andrzeja Mikulskiego i Andrzeja Nawrockiego.
Praktycznie na ostatnich stronach – tym razem obszerniejszego numeru – publikujemy wspomnienie o zmarłym doktorze Ryszardzie Gokielim.
Na koniec jak co kwartał, moje życzenia. Życzę spokojnych, wesołych Świąt Bożego Narodzenia i jak najszybszego ustąpienia pandemii – koronawirusa!

Redaktor naczelny
Stanisław Latek