Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (4/2019)

Szanowni Państwo,
Po refleksjach Władysława Kiełbasy na temat Żarnowca warto zająć się aktualnymi problemami dotyczącymi szeroko rozumianego polskiego programu energetyki jądrowej.
Jednym z elementów tego szerokiego programu rozwoju energetyki jądrowej jest budowa w NCBJ reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem (HTGR). Partnerami przy realizacji tego ambitnego zadania polskich specjalistów mają być Japończycy.
Z okazji II seminarium pt. „Rozwój technologii reaktorów HTGR dla kogeneracji i dostarczania ciepła przemysłowego” zorganizowanego wspólnie przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych i Japońską Agencję Energii Atomowej w lipcu 2019 r. dr Andrzej Mikulski przeprowadził wywiad z dr. Tetsuo Nishihara, wicedyrektorem Biura Współpracy Międzynarodowej i Otoczenia Środowiska w Japońskiej Agencji Energii Atomowej. Dr Nishihara entuzjasta i zwolennik budowy HTGR-ów powiedział w wywiadzie, że „ …reaktor HTGR jest wspaniały pod względem bezpieczeństwa i dostarcza ciepło wysokotemperaturowe, które nie może być dostarczane przez reaktory LWR (reaktory chłodzone lekką wodą). Potencjał reaktorów HTGR jest ogromny i można oczekiwać zastosowania ich w różnych gałęziach przemysłu.”
Wywiad opublikowany został w polskiej i angielskiej wersji językowej. Zachęcam Czytelników do uważnego przeczytania tego ciekawego i ważnego materiału.
Kolejny tekst w bieżącym numerze dotyczy innej, ale także bardzo ważnej kwestii: finansowania projektów inwestycyjnych w energetyce jądrowej. Tytuł artykułu: „MODEL MANKALA W ENERGETYCE JĄDROWEJ NA PRZYKŁADZIE FIŃSKIEJ SPÓŁKI FENNOVOIMA”. Autorami artykułu są Łukasz Sawicki i Bożena Horbaczewska. Jest to kontynuacja poprzedniego artykułu, opublikowanego w pierwszym tegorocznym numerze PTJ, w którym model Mankala został opisany na przykładzie spółki TVO.
7 listopada, w rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, obchodzimy Europejski Dzień Radonu. Nie wiem co było bezpośrednim powodem przygotowania artykułu „Radon – ochrona radiologiczna i wpływ na organizm człowieka” przez zespół autorów: Sylwester Sommer, Patrycja Włudecka, Urszula Zielińska, ale – moim zdaniem – tekst o radonie jest na czasie. Radon, radioaktywny gaz szlachetny, obecny w środowisku człowieka jest drugim po paleniu papierosów czynnikiem odpowiedzialnym za powstawanie raka płuc.
Kolejny artykuł opisuje stan energetyki jądrowej w Chinach. Autor, Piotr Leśny, pisze w streszczeniu swojego tekstu: „Chiński program budowy elektrowni jądrowych jest jednym z najszybciej rozwijających się programów jądrowych na świecie. Jedna z największych gospodarek globu potrzebuje dużych ilości energii elektrycznej, której produkcja nie wiąże się z emisją zanieczyszczeń. Dotyczy to przede wszystkim najbardziej uprzemysłowionych regionów Chin ze szczególnym uwzględnieniem terenów nadmorskich np. aglomeracji Szanghaju”.

Krzysztof Rzymkowski przygotował artykuł na temat okrętów atomowych, ściślej na temat napędu jądrowego okrętów wojennych. A oto co pisze autor we wstępie: „Obserwowane zmiany klimatyczne wymuszają konieczność znacznego ograniczenia wykorzystywania paliw kopalnych we wszystkich dziedzinach gospodarki. Dotyczy to również bardzo rozwiniętego transportu morskiego, który w dalekiej przeszłości korzystał wyłącznie ze źródeł odnawialnych głównie wiatru.(…). Zaletą napędu jądrowego jest szczególnie małe zużycie paliwa. Energia uzyskana z kilograma paliwa uranowego odpowiada energii otrzymanej z 70 t węgla”.
Ciekawy tekst zamieszczony w części artykułowej bieżącego numeru przygotował dr Wojciech Głuszewski. Tytuł artykułu: „Zastosowanie radiografii przemysłowej w badaniach obiektów kultury materialnej”.
Autorką ostatniego artykułu jest Małgorzata Sobieszczak-Marciniak, Prezes Towarzystwa Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie, które właśnie obchodzi 25 lat działalności. To właśnie 25 lat temu kilkoro pasjonatów podziwiających pracę, dokonania i osobowość Marii Skłodowskiej-Curie postanowiło utworzyć stowarzyszenie, którego zadaniem będzie propagowanie wiedzy na temat odkryć, pracy naukowej Uczonej.
Drugą część omawianego zeszytu PTJ otwiera informacja przygotowana przez dr. S. Sommera o XVIII Zjeździe Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie, który odbył się w Kielcach w dniach 16-19 września br.
Relację o 45.Zjeździe Fizyków Polskich przygotowała Małgorzata Nowina-Konopka. Tradycja organizacji Zjazdów Fizyków Polskich sięga blisko stu lat. Pierwszy odbył się w Warszawie w 1923 r., a kolejne mniej więcej co dwa lata w różnych miastach polskich. Inicjatywa organizacji zjazdów wyszła od Polskiego Towarzystwa Fizycznego. 45. Zjazd Fizyków Polskich inaugurował obchody 100-lecia Polskiego Towarzystwa Fizycznego. Odbywał się w Krakowie w dniach 13-18 września 2019.
Kolejne doniesienia dotyczą, między innymi, workshopu na temat badania szczelności instalacji w ramach projektu RER1020, w którym uczestniczyli specjaliści z siedmiu krajów oraz konferencji inspektorów ochrony radiologicznej.
Dr Wojciech Głuszewski przygotował doniesienia o laureatach nagród w konkursie PTN i o tegorocznych zdobywcach Polskich Nobli, czyli Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Wśród doniesień ze świata znajdą Państwo informację o realizacji pierwszego komercyjnego projektu ciepłowniczego/ogrzewania jądrowego w Chinach.
Bardzo zachęcamy Czytelników do lektury opinii naszego eksperta z zakresu energetyki jądrowej na temat drugiej wersji dokumentu „Polityka energetyczna Polski do 2040 roku”.
W części kwartalnika poświęconej prezentacji ważnych wydarzeń z dziedziny atomistyki publikujemy informacje o ciekawej akcji STAŃ ZA ATOMEM, o GALI XIX EDYCJI PROGRAMU L’ORÉAL-UNESCO – POLSKA DLA KOBIET I NAUKI oraz o nadaniu przez UMCS PROF. PIERRE JOLIOT TYTUŁU DOKTORA HONORIS CAUSA.
W bieżącym numerze PTJ publikujemy omówienie książki JERZEGO LIPKI „ODKŁAMAĆ ŻARNOWIEC” oraz przegląd artykułów o energetyce jądrowej publikowanych w mediach drukowanych.
Podobnie jak w niemal każdym numerze naszego czasopisma publikujemy informacje/wspomnienia o Zmarłych. Tym razem wspominamy prof. Wojciecha Królikowskiego – wybitnego fizyka członka rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk.
I obejrzyjcie Państwo nasze okładki!!!
Życzę Państwu — po ciepłej jesieni i zimie — pięknej, zielonej wiosny. I oby wiosna nadeszła także dla polskiej energetyki jądrowej.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek