Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (3/2021)

Szanowni Państwo,
W październiku 1961 r. do Centralnej Składnicy Odpadów Promieniotwórczych w Różanie trafiły pierwsze odpady. Niniejszy numer PTJ ukazuje się niemal dokładnie 60 lat od daty powstania Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych (KSOP; pod taką nazwą funkcjonuje dziś składowisko).
W bieżącym numerze kontynuujemy publikację tekstów o odpadach promieniotwórczych i o składowisku w Różanie. Jednak zanim omówię artykuły i inne materiały przygotowane z okazji 60-lecia KSOP chciałbym gorąco zachęcić Państwa do przeczytania tekstu wywiadu, jakiego udzielił naszej redakcji Pan Piotr Naimski, Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. Aby zachęcić Czytelników do lektury wywiadu, przytaczam poniżej fragment odpowiedzi Pana Ministra na jedno z pytań redakcji.

PTJ: — Jaką rolę powinny odgrywać jądrowe instytuty badawcze podległe Ministrowi Klimatu i Środowisku (Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej) w przygotowaniu odpowiedniego zaplecza wspierającego wdrażanie PPEJ, a potem eksploatację elektrowni jądrowych w Polsce?

PN: — To jest pytanie, na które odpowiedź jest oczywista. Powiem tak: wszystkie miejsca w Polsce czy to związane z uczelniami, czy też z instytutami, które mogą uczestniczyć w programie jądrowym w Polsce muszą znaleźć swoje miejsce i trzeba je wspierać. Dzisiaj mamy za mało osób, które posiadają odpowiednie kwalifikacje. Nas nie stać na to, żeby nie wykorzystać wszystkich możliwości, jakie mamy. Musimy to rozbudowywać i to jest w zasadzie tylko tyle i aż tyle. Zainteresowane instytuty powinny być miejscami, gdzie będą m.in. wypracowywane normy i regulacje, o których Państwo mówicie. Często będzie to wymagało dodatkowych źródeł finasowania Być może najważniejsze jest, żeby był jasno określony cel pracy w tych placówkach w Polsce.


Pierwszy artykuł w omawianym zeszycie PTJ zatytułowany jest następująco: „Wybrane aspekty prawne gospodarki odpadami promieniotwórczymi”. Autorką artykułu jest Helena Turska, która swój tekst kończy słowami: „Po przeanalizowaniu przepisów w zakresie wybranych aspektów prawnych związanych ze składowaniem odpadów promieniotwórczych w kontekście perspektywy rozwoju energetyki jądrowej, nie sposób jednoznacznie na chwilę obecną stwierdzić, czy sprawdzą się one w nowych realiach”.
Jakub Żebrowski jest autorem kolejnego artykułu dotyczącego odpadów. Jego tytuł brzmi następująco: „Przegląd technologii przetwarzania odpadów promieniotwórczych stosowanych przez ZUOP w Polsce”. Oto ważny fragment z jego artykułu:
„Odpady promieniotwórcze są bardzo szczególną grupą odpadów. Oprócz niebezpieczeństwa związanego z promieniowaniem jonizującym, odpady promieniotwórcze mogą wykazywać dowolne inne właściwości tj. utleniające, żrące, rakotwórcze, trujące itd. Odpady pochodzące z placówek medycznych dodatkowo mogą być skażone biologicznie, dlatego postępowanie z tego typu odpadami musi być prowadzone ze szczególną ostrożnością”.
Pani Grażyna Birnbaum w swoim artykule („Historia zrealizowanego projektu”) opisuje zastosowanie w reaktorze jądrowym wzbogaconego w nuklid Te-130 ditlenku telluru do otrzymywania I-131, w wyniku reakcji jądrowej (n,gamma).
Kolejny tekst w części artykułowej czasopisma zatytułowany jest: Modelowanie biofizyczne popromiennego efektu sąsiedztwa – część II. Autorami artykułu są Paweł Wysocki, Krzysztof W. Fornalski. A oto fragment streszczenia: „W artykule przedstawiony został przegląd różnych podejść do modelowania i symulowania efektu sąsiedztwa z punktu widzenia biofizyki radiacyjnej (część I). W szczególności ostatni z przedstawionych modeli jest częścią większego projektu symulacji odpowiedzi grupy komórek na promieniowanie jonizujące z wykorzystaniem metod Monte Carlo (część II)”.
Autorem ostatniego tekstu w części artykułowej jest dr Andrzej Mikulski.
W artykule przedstawiono chronologicznie skrót podejmowanych działań związanych z energetyką jądrową w Polsce w pierwszym półroczu oraz dalsze działania do połowy września 2021 r.
W części informacyjnej numeru znajdą Państwo doniesienia oraz informacje o wydarzeniach, które warto przeczytać.
Pierwsze doniesienie dotyczy otwarcia w lipcu w Warszawie biura Électricité de France. EDF będzie wspierać proces przygotowania kompleksowej, dostosowanej do polskiego rynku fran¬cuskiej oferty w zakresie energetyki jądrowej.
Dwa doniesienia, w tym jedno zaczerpnięte z NucNetu zawierają informacje o planach budowy małych reaktorów modułowych w elektrowni węglowej w lokalizacji Pątnów.
Ciekawym doniesieniem z zagranicy, które szczególnie polecam naszym Czytelnikom, jest informacja o tym, że Ukraina i USA zgodziły się na „pogłębienie i intensyfikację” strategicznej współpracy energetycznej. W pakiecie umów przewiduje się ukończenie 4 bloku Chmielnicki, a następnie budowę czterech nowych bloków AP1000 o łącznej wartości 30 mld USD.
W części Wydarzenia naszego kwartalnika znajdą Czytelnicy informacje o zorganizowanym przez redakcję PTJ wyjeździe do Różana, plebiscycie o tytuł „Złotego Inżyniera” oraz relację z VII Forum Innowacyjności.
Celem wizyty w Różanie było odbycie rozmowy z burmistrzem Różana na temat relacji władz gminy oraz jej mieszkańców z KSOP-em, zwiedzenie miasteczka oraz składowiska. Z informacji burmistrza Piotra Świderskiego wynika, że obecność składowiska na terenie gminy zapewnia jej stabilność finansową – opłata z budżetu państwa z tytułu lokalizacji KSOP wynosi około 10,5 mln złotych. Większość tej kwoty przeznaczona jest na inwestycje oraz potrzeby socjalne i bytowe mieszkańców.
Laureatem plebiscytu Przeglądu Technicznego o tytuł „Złotego Inżyniera” został inżynier Jacek Baurski. Redakcja PTJ składa Panu Jackowi serdeczne gratulacje i zachęca do kontynuowania współpracy z naszym kwartalnikiem.
Klimat wobec wyzwań XXI wieku – taki był temat VII FORUM. W debacie zabrał głos dr Michał Kurtyka, minister klimatu i środowiska, oficjalnie otwierając obrady.
O nowych książkach piszą Milena Szabat i Krzysztof Rzymkowski, a Marek Bielski w swoim – jak zawsze – wielowątkowym, erudycyjnym felietonie zadaje ciekawe pytanie: KTO POKRYJE STRATY ZA JĄDROWĄ PROKRASTYNACJĘ?
Życzę naszym Czytelnikom spokojnej, wolnej od pandemii jesieni. I owocnej lektury PTJ!

Redaktor naczelny
Stanisław Latek