Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (4/2018)

Szanowni Państwo,
Wiele się działo w ostatnim kwartale mijającego roku. To co chciałbym szczególnie zauważyć to obchody stulecia odzyskania niepodległości. Środowisko polskiej atomistyki włączyło się do tych obchodów. Podczas Dni Otwartych zorganizowanych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku w dniach 6 i 7 października br. została zaprezentowana wystawa zatytułowana „Polska atomistyka — dorobek stulecia”.
Na wystawie wyeksponowano trzy plakaty: „Nauka w walce o niepodległość”, „Nauka w walce o wolność”, „Naukowa obecność POLSKI w świecie”. Nasze czasopismo w niniejszym numerze publikuje materiały nawiązujące do stulecia odzyskania niepodległości i do dwóch haseł wyeksponowanych na plakatach. Jednym z nich jest artykuł pod tytułem: „Twórcy Niepodległej — żołnierze, politycy, artyści, uczeni”. Tematem drugiego są wydarzenia, jakie miały miejsce w Instytucie Badań Jądrowych w okresie od 13 grudnia 1981 do 31 grudnia 1983 r.
Autorka pierwszego z wymienionych artykułów Małgorzata Sobieszczak-Marciniak pisząc o uczonych, twórcach Niepodległej, nie mogła pominąć Marii Skłodowskiej-Curie. Pisze p. Marciniak: „Skupię się na pokazaniu jej związków z Polską, tych prywatnych i naukowych. Zaczynając od czasu studiów, kiedy to jako młoda studentka uczestniczy w patriotycznych przedstawieniach odgrywając rolę Ojczyzny skutej kajdanami, kiedy z dumą podkreśla polskie brzmienie nazwiska, z tak trudną do wymówienia dla Francuzów literą „ł”. Kiedy jako młoda mężatka zachowuje polski człon nazwiska i będzie odtąd używała dwóch nazwisk (choć oczywiście nie zawsze) (…). Rok 1898 przyniósł uwieńczenie ciężkiej, także fizycznej pracy małżonków Curie i odkrycie dwóch pierwiastków promieniotwórczych. Nazwanie pierwszego z nich polonem świadczyło o wielkim przywiązaniu Marii do ojczyzny”. Pewnie nasi Czytelnicy wiedzą, że w jednym z plebiscytów Maria Skłodowska-Curie została uznana za Polkę Stulecia. Proszę spojrzeć na naszą okładkę!
Piszący te słowa podjął próbę przypomnienia wydarzeń, jakie miały miejsce w IBJ na początku lat 80-tych ubiegłego wieku. Przytoczono liczne przykłady represjonowania pracowników instytutu: internowania, zwalniania z pracy, przesłuchania, kary finansowe. Opisano przyczyny, przebieg i konsekwencje przekształcenia IBJ w trzy instytuty.
Minionej jesieni miały też miejsce ważne wydarzenia, na których dyskutowano o potencjalnej polskiej energetyce jądrowej. Naszym Czytelnikom rekomendujemy zwłaszcza lekturę informacji o konferencji „World Nuclear Spotlight Poland”. Podczas sesji otwierającej konferencję, poza ministrem Krzysztofem Tchórzewskim wystąpili: Agneta Rising, dyrektor generalna World Nuclear Association oraz Yves Desbazeille, dyrektor generalny FORATOM.

W naszym czasopiśmie przytaczamy ważniejsze tezy z przemówienia Ministra Energii oraz zamieszczamy tekst wywiadu, jakiego przedstawicielom naszej redakcji udzieliła p. Agneta Rising.
Kolejny artykuł, którego autorem jest Andrzej Strupczewski, również dotyczy energetyki jądrowej. Jego tytuł: Prawda o transformacji energetycznej w Niemczech „Energiewende”. W streszczeniu autor artykułu napisał: „Według danych niemieckiej organizacji pozarządowej Vernunftkraft energia wiatrowa generowana jest nierównomiernie w ciągu roku, miesiąca i w ciągu doby i nie można na nią liczyć dla pokrycia zapotrzebowania kraju w energię elektryczną”.
Nasz autor zza oceanu p. Dariusz Kulczyński przygotował artykuł na temat przedłużenia czasu eksploatacji kanadyjskiej elektrowni jądrowej Pickering. W artykule omówiono przyszłość tej najstarszej elektrowni jądrowej w Kanadzie, której Kanadyjski Urząd Dozoru Jądrowego (CNSC) udzielił zezwolenia na eksploatację do końca 2024 r.
Ostatni obszerniejszy tekst dotyczący energetyki jądrowej zamieszczamy w nowym dziale OPINIE. Dr Andrzej Mikulski podjął się próby zaopiniowania projektu dokumentu pod tytułem: POLITYKA ENERGETYCZNA POLSKI DO 2040 ROKU. Dokument ten Ministerstwo Energii ogłosiło w listopadzie br. [2018] i przedstawiło go do konsultacji społecznych, które maja trwać do 15 stycznia 2019 r. Bardzo zachęcam Państwa do przeczytania opinii dr. Mikulskiego.
W części artykułowej czasopisma publikujemy dwa teksty nie odnoszące się do energetyki jądrowej: „Pomiary testowe nowych stacji TDPMS3 przeznaczonych do pracy w sieci wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych” autorstwa Rafała Dąbrowskiego i Katarzyny Wołoszczuk oraz „Antyradonowe polimery”, którego autorem jest Wojciech Głuszewski.
Ten sam autor przygotował kilka informacji, które zamieszczamy w dziale „Doniesienia z kraju”. Oto tytuły tych doniesień: Maria Skłodowska-Curie. Polka Stulecia w plebiscycie „Wysokich Obcasów”, Nagrody FNP 2018, Nagrody Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego.
Autor niniejszego Wstępu przygotował relacje z międzynarodowej konferencji pod tytułem: „Czy możemy jeszcze zdążyć? 1,5oC jako wyzwanie klimatyczne: jak zatrzymać wzrost temperatury na tym poziomie?” oraz z uroczystości nadania jednemu ze skwerów na Muranowie imienia Józefa Rotblata.
Pani profesor Krystyna Cieśla jest autorką noty na temat konferencji: CCTA13. 13th Conference on Calorimetry and Thermal Analysis of the Polish Society of Calorimetry and Thermal Analysis (PTKAT).
X Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej była dla naszego jądrowego środowiska wydarzeniem szczególnym. O jej przebiegu i programie piszą obszernie jej organizatorzy.

O książce „NOBLISTA Z NOWOLIPEK. Józefa Rotblata wojna o pokój” piszą nasi współpracownicy Krzysztof Rzymkowski i Marek Bielski.
Wspomnienie o niedawno zmarłym Profesorze Romanie Żelaznym przygotował, wykorzystując, m.in. informacje uzyskane od przyjaciół i współpracowników Zmarłego dr Krzysztof Andrzejewski.
Rozpoczął się rok 2019. Chciałbym z tej okazji życzyć naszym Czytelnikom, aby w Nowym Roku spełniły się ich marzenia, aby udało się zrealizować choćby niektóre plany i zamierzenia. Niech w przyszłym roku dopisuje Wam zdrowie, niech uda się osiągnąć sukcesy i poczuć radość i zadowolenie z życia.
I jak zawsze życzę sobie i wszystkim Polakom, aby Program Polskiej Energetyki Jądrowej zaczął być wreszcie realizowany.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek