Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (1/2022)

Szanowni Państwo,
24 lutego miała miejsce agresja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Zagrożone zostały między innymi obiekty jądrowe w Czarnobylu i Elektrownia Jądrowa ZAPOROŻE. W związku z tą agresją Państwowa Agencja Atomistyki zajmuje stanowisko i wydaje komunikaty w sprawie bezpieczeństwa obiektów jądrowych w Ukrainie. 4 marca br. po wspólnej konferencji prasowej, w której wzięli udział minister klimatu i środowiska i prezes Państwowej Agencji Atomistyki, Agencja wydała Komunikat w sprawie Elektrowni Jądrowej ZAPOROŻE. „Jak informuje ukraiński dozór jądrowy – nie ma uszkodzeń systemów ważnych dla bezpieczeństwa jądrowego zaporoskiej elektrowni jądrowej (…) Jesteśmy w stałym kontakcie ze stroną ukraińską. Na terenie elektrowni nie odnotowano wzrostu poziomu promieniowania. Sytuacja radiacyjna w Polsce pozostaje w normie. Nie ma żadnego zagrożenia.”

Pełny tekst Komunikatu PAA publikujemy na stronie 51 naszego czasopisma.

Naszym Czytelnikom polecamy także Oświadczenie Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego w sprawie agresji Rosji na Ukrainę.

Następna sprawa nie jest bardzo ważna, ale może warto ją odnotować. Otóż 1 lutego 2012 r. nastąpiła zmiana wydawcy naszego kwartalnika. Umowa podpisana pomiędzy PAA i IChTJ zawiera m.in. następujący zapis: „Państwowa Agencja Atomistyki przekazuje nieodpłatnie, a IChTJ przejmuje prawa i obowiązki wydawcy kwartalnika PTJ oraz prawa do tytułu tego kwartalnika”. A więc mija 10 lat pełnienia przez IChTJ funkcji wydawcy kwartalnika Postępy Techniki Jądrowej. (zob. informację na str. 52).
Po zasygnalizowaniu dwóch powyższych wydarzeń pora zająć się przedstawieniem tekstów dotyczących energetyki jądrowej.
Pierwsze ważne pytanie, jakie dr Andrzej Mikulski zadał Rafałowi Kasprówowi, prezesowi spółki Synthos Green Energy (SGE), wchodzącej w skład kombinatu chemicznego Synthos, dotyczyło motywów zajmowania się od dwóch lat małym reaktorem modułowym (SMR) BWRX-300 firmy General Electric Nuclear (GEN). Oto fragment odpowiedzi: Istnieje potrzeba dekarbonizacji generacji energii elektrycznej i ciepła. Od początku współpracy z GE Hitachi Nuclear wiemy, że mamy do czynienia ze sprawdzoną i doskonale znaną technologią reaktorów wrzących, która w wypadku 10 generacji, czyli BWRX300, doskonale nadaje się do zastosowania w Polsce.
Drugi ciekawy tekst numeru nosi tytuł: ANTY-ATOMOWE PODEJŚCIE OBECNEGO POKOLENIA RZĄDZĄCYCH W NIEMCZECH – PRÓBA WYJAŚNIENIA. Autorem obszernego artykułu jest prof. Andrzej Strupczewski. Oto fragment streszczenia artykułu: Walka polityczna między partiami w Niemczech o bardzo wyrównanej liczbie głosów doprowadziła do tego, że w skład rządu weszła partia Zielonych, zwalczająca energetykę jądrową, a media nagłaśniające awarię w Fukushimie przeważyły szalę na korzyść partii antynuklearnych. Odnawialne źródła energii miały być tanie i czyste – w rzeczywistości dane z całej Europy pokazują, że nie dają one stabilnego zasilania w energię elektryczną, wymagają ogromnych subsydiów, mają niskie współczynniki wykorzystania mocy zainstalowanej, a luki podażowe wymagają wsparcia ze strony sterowalnych źródeł energii. Zużycie materiału na wiatraki i zapotrzebowanie terenu jest wielokrotnie większe niż na elektrownie jądrowe, ceny prądu w Niemczech są najwyższe w Europie, a emisje CO2 są dużo większe niż we Francji, opierającej swoją energetykę na elektrowniach jądrowych. Specjaliści niemieccy krytykują Energiewende – ale rząd nie zmienia swojej polityki.
Piotr Witkowski opisuje pracę reaktora MARIA w roku 2021. Wysokostrumieniowy reaktor badawczy MARIA, eksploatowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, wykorzystywany jest do produkcji radioizotopów, badań materiałowych i technologicznych, barwienia minerałów. W artykule opisano parametry techniczne reaktora i charakterystykę jego pracy w ubiegłym roku.
Do energetyki jądrowej powraca w swoim tekście Andrzej Mikulski. Jak zwykle na przełomie lat przedstawia przegląd zeszłorocznych dokonań w energetyce jądrowej na świecie z rozdziałem zawierającym skrót informacji, co wydarzyło się w Polsce. Liczba budowanych bloków i rozpoczynanych inwestycji na świecie pozostała na tym samym poziomie.
Ostatni artykuł PRZYRZĄDY DOZYMETRYCZNE PRODUKOWANE DLA LUDNOŚCI PO KATASTROFIE W CZARNOBYLU napisał Łukasz Koralewski. Do czasów katastrofy w Czarnobylu praktycznie nie istniała produkcja sprzętu dozymetrycznego na potrzeby obywateli. Dopiero po tej katastrofie nastąpił dynamiczny rozwój produkcji dozymetrów dla ludności, przede wszystkim w ZSRR i państwach powstałych po jego rozpadzie.
Pierwsze doniesienie przygotowane przez Jerzego Lipkę dotyczy POSIEDZENIA PARLAMENTARNEGO ZESPOŁU DS. KULTURY BEZPIECZEŃSTWA I OBRONNOŚCI. Powstanie Zespołu jest spełnieniem starań Obywatelskiego Ruchu na Rzecz Energetyki Jądrowej (OREJ) o doprowadzenie do sejmowej debaty z udziałem ekspertów, której celem byłoby osiągnięcie szerokiego konsensusu politycznego wokół realizacji programu budowy elektrowni jądrowych w Polsce.
Zespół autorów: Krystyna Cieśla, Wojciech Głuszewski, Marta Walo przygotował doniesienie pod tytułem: „PROMOCJA METOD RADIACYJNEJ STERYLIZACJI – KONTYNUACJA PROJEKTU CEI”.
Niedawno obchodzono jubileusz 50-lecia ARC-Nucleart. Atelier de Recherche et de Conservation ARC-Nucleart jest unikalnym na skalę światową ośrodkiem, który znajduje się w Grrenoble (Francja). Naukowcy z ARC-Nucleart stosują techniki jądrowe do ochrony zabytków dziedzictwa kulturowego już od przeszło 50 lat. Doniesienie na temat jubileuszu ARC-Nucleart przygotowała – po polsku i po angielsku – Dagmara Chmielewska-Śmietanko.
Innym ciekawym doniesieniem z zagranicy jest informacja o tym, że SZWEDZKI RZĄD WYDAŁ ZIELONE ŚWIATŁO NA BUDOWĘ GEOLOGICZNEGO SKŁADOWISKA WYPALONEGO PALIWA.
O Wydarzeniach pisałem na początku tego tekstu, teraz rekomenduję Czytelnikom książkę, którą omawia dr Krzysztof Rzymkowski. Tytuł książki: „NOWA MAPA. Jak energetyka zmienia geopolitykę”.

Marek Bielski – tym razem – napisał felieton pod nieco tajemniczym tytułem: ZIELONE ŚWIATŁO DLA ENERGETYKI JĄDROWEJ – „EKOLOGICZNI DALTONIŚCI” W ODWROCIE?
Na ostatnich stronach czasopisma publikujemy wspomnienie o zmarłych prof. prof. Ludwiku Kowalskim i Kazimierzu Jeleniu.

Czytelnikom – i sobie – życzę szybkiego zakończenia wojny na Ukrainie.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek