Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (1/2019)

Szanowni Państwo,
Poważna awaria elektrowni jądrowej miała miejsce dnia 11. marca 2011 r. w Fukushimie. Z okazji 8. rocznicy tego wydarzenia w światowych mediach pojawiło się wiele informacji i analiz dotyczących skutków awarii i zmian jakie następują w japońskiej i światowej energetyce jądrowej w miarę upływu czasu. Jak podała 26 marca br. agencja NucNet produkcja energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych w roku 2018 osiągnęła poziom z okresu przed awarią w elektrowni jądrowej w Fukushimie. Wynik ten jest rezultatem uruchomienia kilku nowych bloków jądrowych w Chinach i ponownego uruchomienia w roku 2018 pięciu reaktorów w Japonii – wyłączonych po awarii w Fukushimie. Na pierwszej stronie okładki można obejrzeć lokalizację ponownie uruchomionych reaktorów.
Nasz ekspert od energetyki jądrowej w Japonii dr Krzysztof Rzymkowski przygotował kompetentny merytorycznie i ciekawy artykuł również dotyczący konsekwencji awarii w Fukushimie. Tytuł artykułu: „Analiza bezpośrednia skutków awarii w elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi. Skażenie radioaktywne”. W artykule zawarto wnioski z analiz skutków awarii oraz scharakteryzowano zagrożenie radiacyjne powstałe w jej wyniku.
Kolejny raz staramy się na łamach PTJ odpowiedzieć na pytanie: dlaczego energetyka jądrowa w Polsce? Tym razem próbę odpowiedzi podjął prof. Jerzy Janczyszyn, emerytowany profesor Akademii Górniczo-Hutniczej. Oto fragment tego, moim zdaniem, przekonywu-jącego tekstu. „Wyczerpanie się paliw kopalnych jest, co prawda dość odległe w czasie, jednak widać coraz wyraźniej, że zaprzestanie ich spalania nastąpi wcześniej z innych powodów. Dlatego, trzeba poważnie brać pod uwagę i być przygotowanym na taką perspektywę. Jedyne znaczące, obecnie dostępne ludzkości technologie energetyczne, oprócz paliw kopalnych, to energetyka jądrowa i technologie oparte na energii docierającej na Ziemię ze Słońca (fotowoltaika (PV), turbiny wiatrowe (WT) oraz kolektory słoneczne)”. Zachęcam Państwa do przeczytania artykułu prof. Janczyszyna.
Trzeci artykuł bieżącego numeru „Postępów” dotyczy modelu finansowania inwestycji energetycznych, w tym inwestycji jądrowych. W artykule, którego autorami są Łukasz Sawicki i Bożena Horbaczewska, na przykładzie fińskiej spółki TVO, została zaprezentowana jedna z metod finansowania projektów inwestycyjnych w energetyce jądrowej, tzw. model Mankala.
Kolejny artykuł autorstwa dr. Sylwestra Sommera opisuje aktualny na rok 2019 stan organizacji wsparcia technicznego i naukowego (TSO).Co to jest TSO? Organizacje wsparcia technicznego i naukowego (Technical and Scientific Support Organizations TSOs) dla energetyki jądrowej mają na celu wspieranie dozoru jądrowego oraz ewentualnie wykonawcy obiektu w działaniach technicznych, organizacyjnych i naukowych dotyczących każdego aspektu rozwoju energetyki jądrowej i bezpieczeństwa jądrowego. Tego typu organizacje funkcjonują w krajach z rozwiniętą energetyką jądrową od wielu lat. W Polsce na poziomie oficjalnym nie ma organizacji TSO.
Jak zawsze na początku roku prezentujemy na łamach PTJ pracę reaktora badawczego MARIA w roku ubiegłym. Od wielu lat autorem tych swoistych sprawozdań z eksploatacji reaktora MARIA jest Andrzej Gołąb.
W ramach upowszechniania wiedzy o atomistyce w 2018 r. reaktor MARIA zwiedziło około 8500 uczniów szkół średnich i studentów uczelni wyższych z terenu całej Polski oraz około 500 osób w czasie dni otwartych zorganizowanych w październiku 2018 r.
Ostatni artykuł napisany przez dr. Andrzeja Mikulskiego przedstawia przegląd dokonań w energetyce jądrowej na świecie w 2018 r. Autor obiecuje, że sytuacja w Polsce po dziesięciu latach od przystąpienia do programu jądrowego przedstawiona będzie w osobnym artykule.
Obszerniejszą niż zwykle część zeszytu poświęconą doniesieniom z kraju i ze świata, a także wydarzeniom z dziedziny atomistyki otwiera tekst omawiający odbywającą się w dniach 14-15 stycznia 2019 r. w Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu War-szawskiego konferencję pt. „Przyszłość fizyki jądrowej niskich energii w Polsce a rozwój krajowej infrastruktury badawczej”. Konferencja została zorganizowana przez Sekcję Fizyki Jądrowej Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego i Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. Głównym celem konferencji była integracja społeczności polskich fizyków jądrowych wokół badań, które w bliskiej lub nieco dalszej perspektywie będą mogły być prowadzone w Polsce.
Kolejne doniesienie dotyczy otwartej w styczniu w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie interesującej wystawy, prezentującej portrety laureatów nagród Nobla urodzonych na terenach podzielonej na zabory Rzeczpospolitej.
Spośród kilku doniesień przygotowanych przez Wojciecha Głuszewskiego chyba najciekawsze opisuje przebieg kolejnej edycji Kongresu ENERGOPOL. W panelu zatytułowanym „Priorytet elektromobilności” uczestnicy debaty zastanawiali się, czy nowe technologie magazynowania energii stanowią brakujący element w zapewnieniu stabilnego zasilania systemu z OZE. Wydaje się, że nie można liczyć wyłącznie na OZE, ale należy budować energetykę jądrową.
Pozwalam sobie zwrócić uwagę Czytelników na notę informującą o podpisaniu polsko-japońskiego porozumienia o współpracy przy reaktorach HTGR.
Dorota Gajda i Paweł Gajda opisują działalność organizacji i sto-warzyszeń nukleonicznych podczas katowickiej konferencji COP24.Okazuje się, że w różnego rodzaju inicjatywy zaangażowane były organizacje wspierające rozwój energetyki jądrowej z całego świa-ta, a w tym: JAIF – Japan Atomic Industrial Forum, ANS – American Nuclear Society, CNA – Canadian Nuclear Association, ENS – Europe-an Nuclear Society, SFEN – Societe Francaise d’Energie Nucleaire, FORATOM, WNA – World Nuclear Association, NEI – Nuclear Energy Institute, LAS-ANS – Latin America Nuclear Society oraz Generation Atomic. Polskie Towarzystwo Nukleoniczne wspierało N4C (Nuclear for Climate) z ramienia ENS, którego jest członkiem.
Naszym Czytelnikom polecam ponadto lekturę innych ciekawych tekstów: informację na temat konferencji „Przyszłość energii jądrowej”, omówienia/recenzje kilku ciekawych książek przygotowane przez Krzysztofa Rzymkowskiego oraz wspomnienia o zmarłych niedawno: Marku Bernatowiczu-Lewkowiczu i Wiesławie Ciechanowiczu.
Na wspomnianej konferencji o przyszłości energii jądrowej minister energii powiedział: „Atom ma przyszłość nie tylko w naszym kraju, ale na całym świecie”. Chciałbym, abyśmy w Polsce zaczęli wreszcie tę jądrową przyszłość budować.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek