Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (1/2021)

Szanowni Państwo,
Jest rok 2021. Rozpoczynamy 10. rok wydawania naszego czasopisma w Instytucie Chemii i Techniki Jądrowej. Umowa podpisana pomiędzy Państwową Agencją Atomistyki i Instytutem Chemii i Techniki Jądrowej zawiera m.in. następujący zapis: „Państwowa Agencja Atomistyki przekazuje nieodpłatnie, a IChTJ przejmuje prawa i obowiązki wydawcy kwartalnika PTJ oraz prawa do tytułu tego kwartalnika, z dniem 1 lutego 2012 r.” Na wniosek IChTJ dokonane zostały odpowiednie zmiany w rejestrze sądowym dzienników i czasopism. W imieniu Czytelników i Redakcji chciałbym podziękować kierownictwu IChTJ za pełnienie funkcji wydawcy naszego kwartalnika w ostatnich 9. latach. Przypomnijmy, że to ten instytut był także wydawcą PTJ od roku 1993, aż do przejęcia czasopisma przez PAA w roku 2007. Myślę, że decyzja Dyrekcji IChTJ usankcjonowana wspomnianą umową przyniosła wymierne pożytki zarówno dla Instytutu, jak i „Postępów”.

W bieżącym numerze PTJ odnotowujemy inny ważny jubileusz: 60-lecie powstania Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) znajdującego się w Różanie. Z okazji 60-lecia KSOP zaplanowano liczne działania promocyjne w wielu obszarach – m.in. wystawy, webinaria, konferencje. Rocznicy powstania składowiska będzie również poświęcony trzeci tegoroczny numer PTJ. (Więcej na ten temat na stronie 37).

W ostatnim, ubiegłorocznym, numerze naszego czasopisma pisaliśmy o kilku pozytywnych wydarzeniach dotyczących rozwoju energetyki jądrowej w Polsce. Ta pozytywna passa trwa. Rada Ministrów zatwierdziła „Politykę energetyczną Polski do 2040 r.” „2 lutego 2021 r. to nowa ważna data dla polskiego sektora paliwowo-energetycznego. Po 12 latach od ustanowienia poprzedniej polityki, przyjęto nowy dokument strategiczny, wyznaczający kierunki rozwoju tego sektora” – poinformował minister klimatu i środowiska Michał Kurtyka. Jednym z celów PEP2040 jest wdrożenie energetyki jądrowej, począwszy od 2033 r.

Energetyki jądrowej dotyczy kilka artykułów w bieżącym numerze „Postępów”. Dr Andrzej Mikulski jest autorem tekstu pod tytułem: „Energetyka jądrowa na świecie i w Polsce w 2020 roku”. Artykuł przedstawia przegląd dokonań w energetyce jądrowej na świecie w 2020 r. z rozdziałem opisującym, co wydarzyło się w Polsce. Liczba reaktorów na świecie zmalała do 442 bloków. Prowadzone są prace przy budowie 50 bloków jądrowych w krajach posiadających energetykę jądrową. W Polsce prace ruszyły do przodu poprzez przyjęcie przez rząd aktualizacji Programu Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) i przygotowanie do podpisania porozumienia o współpracy z USA przy budowie pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Spółka Synthos Green Energy działała na rzecz budowy małego reaktora modułowego BWRX-300.

„Lekcje dla Polski z niemieckiej transformacji energetycznej”. Taki jest tytuł artykułu prof. Andrzeja Strupczewskiego. Autor pisze w streszczeniu: „Ogromne koszty finansowania niemieckiej transformacji energetycznej “Energiewende” w 2020 r. przekroczyły nawet oczekiwania zwolenników energetyki wiatrowej i słonecznej, osiągając ponad 30 mld euro rocznie. Ale energetyka wiatrowa nie może zapewnić ciągłości zasilania elektrycznego. Dlatego Niemcy muszą uzupełniać produkcję energii elektrycznej, spalając węgiel brunatny i importowany gaz. Nie jest to droga do ochrony środowiska…”.

Łukasz Sawicki – z Departamentu Energii Jądrowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska przygotował do PTJ artykuł pod tytułem „Amerykański model spółdzielni energetycznych”, w którym przedstawił jedną z metod finansowania projektów inwestycyjnych w energetyce jądrowej stosowaną w USA.

Jak co roku publikujemy informację na temat pracy reaktora badawczego MARIA. Autorem artykułu jest Piotr Witkowski. Wysokostrumieniowy reaktor badawczy MARIA, eksploatowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, wykorzystywany jest do produkcji radioizotopów oraz do prowadzenia badań z wykorzystaniem wiązek neutronów. Z powodu pandemii COVID-19 ograniczono działalność edukacyjną NCBJ, jednak praca reaktora w 2020 r. przebiegała bez większych zakłóceń, potwierdzając jego dobrą dyspozycyjność oraz spełnianie warunków bezpiecznej eksploatacji.

Artykułową część niniejszego numeru otwiera zapis rozmowy/wywiadu, jaki przeprowadziła Małgorzata Nowina-Konopka z Dyrektorem Instytutu Fizyki Jądrowej prof. Tadeuszem Lesiakiem.

W części informacyjnej numeru znajdą Państwo kilkanaście doniesień/informacji, które warto przeczytać. Mnie bardzo ucieszyła informacja, że od grudnia 2020 r. zasięg Postępów Techniki Jądrowej (PTJ) uległ poszerzeniu. PTJ dotarł do mediów społecznościowych, a konkretnie można go znaleźć na Facebook’u pod adresem:www.facebook.com/PTJICHTJ/.

W DONIESIENIACH ZE ŚWIATA rekomenduję naszym Czytelnikom ciekawe teksty na temat koreańskiej oferty jądrowej dla Polski.
11 lutego po raz kolejny obchodzony był przez ONZ i inne organizacje międzynarodowe Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce, a 8 marca to Międzynarodowy Dzień Kobiet. Z tej okazji, zainspirowana przez Wydawcę redakcja Postępów Techniki Jądrowej postanowiła przybliżyć społeczności Instytutowej sylwetki kilku samodzielnych pracowniczek Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej, posiadających stopień doktora habilitowanego. W części Wydarzenia naszego kwartalnika znajdą Czytelnicy krótkie informacje przygotowane przez kilka Pań na temat Ich działalności, osiągnięć, sukcesów, doświadczeń. Na trzeciej stronie okładki prezentujemy zdjęcia naszych autorek. Kolejny tekst („Badaczki z IChTJ w projekcie ARIES”) opisuje udział pracowniczek IChTJ w realizacji projektu, którego zadania przyczynią się do rozwoju nowych obszarów zastosowań wiązki elektronów w ochronie środowiska, medycynie i przemyśle.

Znany popularyzator nauki Wiktor Niedzicki przedstawia swoją kolejną, nową książkę „Z kamerą wśród uczonych” oraz informuje o kanale na YouTube pod tytułem CIEKAWIZJA. Książkę Richarda Feynmana omawia Krzysztof Rzymkowski, a Marek Bielski w swoim wielowątkowym felietonie pisze o slalomie autorytetów z przeszkodami. W dziale LISTY DO REDAKCJI udostępniamy Czytelnikom tekst Dariusza Kulczyńskiego z Kanady o niedoszłej budowie ITERa w tym kraju i zapowiadającego przygotowanie artykułu na temat realizacji PPEJ.

Życzę naszym Czytelnikom spokojnych, wesołych Świąt Wielkiejnocy i jak najszybszego ustąpienia pandemii – koronawirusa!

Redaktor naczelny
Stanisław Latek