Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (2/2018)

Szanowni Państwo,
Tym razem rozpoczynam swój felieton nie od informacji o opóźnieniach decyzji w sprawie realizacji Polskiego Programu Energetyki Jądrowej, lecz od miłego dla redakcji i wydawcy PTJ doniesienia o przyznaniu naszemu czasopismu tytułu laureata — Numerus Primus Inter Pares — XXXI edycji konkursu organizowanego przez Towarzystwo Kultury Technicznej — członka Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej (FSNT-NOT). Bliższą informację o wyróżnieniu naszego kwartalnika publikujemy w części „Doniesienia z kraju”. Chciałbym serdecznie podziękować wszystkim tym, którzy przyczynili się do osiągnięcia tego niewątpliwego sukcesu: członkom Komitetu redakcyjnego, autorom tekstów i opracowania graficznego oraz naszym wydawcom, czyli Dyrekcji IChTJ i władzom PTN.
Jest połowa czerwca 2018 r. O ile mi wiadomo, żadne media nie doniosły o uchwale Rady Ministrów w sprawie aktualizacji i realizacji Polskiego Programu Energetyki Jądrowej. A zatem — decyzja o budowie elektrowni jądrowej w Polsce wciąż nie zapadła. Jako organ Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego możemy chyba poinformować naszych Czytelników, że właśnie PTN oraz SEP, NOT i SEREN wystosowały pod koniec maja list do Pana Premiera Mateusza Morawieckiego, w którym wyrażono nadzieję, że Pan Premier spowoduje podjęcie decyzji o przyśpieszeniu procesu wdrażania energetyki jądrowej w Polsce.
Przed pięcioma laty podczas jubileuszowych uroczystości 20-lecia wydawania obecnej, kolorowej wersji PTJ – nasz współwydawca, PTN, podpisał ze swoim francuskim odpowiednikiem, SFEN, umowę o współpracy. Przewiduje ona, między innymi, publikację tekstów na temat energetyki jądrowej w periodykach wydawanych przez oba stowarzyszenia. I właśnie bieżący numer czasopisma otwiera artykuł przygotowany przez zespół autorów, członków sekcji technicznej SFEN. Tytuł artykułu: THE COST OF NEW NUCLEAR IN FRANCE. A oto kilka zdań wybranych z artykułu, które powinny zachęcić naszych Czytelników do lektury całego, zresztą dość krótkiego, tekstu. „Poprzez przyjęcie w czerwcu 2017 r. Planu Zmiany Klimatu Francja postawiła sobie za cel osiągnięcie neutralności emisji gazów cieplarnianych w 2050 r. Obecnie Francja opiera się na atomie i źródłach odnawialnych wytwarzających nisko emisyjną energię elektryczną, jako najbardziej konkurencyjnych źródłach w Europie. Francja jest zdecydowana na dywersyfikację swego miksu energetycznego etapami, chociaż nie są one jeszcze dokładnie określone”. Niekwestionowany ekspert w dziedzinie energetyki jądrowej prof. Andrzej Strupczewski tym razem przygotował dla nas artykuł na temat bezpieczeństwa i ochrony środowiska przy wydobywaniu rudy uranowej. Według informacji zebranych przez A. Strupczewskiego wydobycie uranu stwarza mniejsze zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska niż wydobycie węgla. Dane z najuboższych krajów afrykańskich (Niger, Namibia) i z bogatych krajow OECD (Australia) potwierdzają, że wypadkowość i dawki promieniowania są bardzo małe, podczas gdy w górnictwie węglowym w Polsce w 2016 r. było 1279 wypadków, w tym 10 wypadów ze zgonami ludzi. O uranie piszą też panie Katarzyna Kiegiel i Grażyna Zakrzewska-Kołtuniewicz, z tym że w tym przypadku chodzi o możliwości pozyskiwania uranu ze źródeł niekonwencjonalnych w Polsce. Jak wiadomo, Polska posiada jedynie złoża ubogich rud uranu. Najbardziej perspektywiczne zasoby to ordowickie łupki dictyonemowe o koncentracji uranu w zakresie 75-250 ppm oraz piaskowce syneklizy perybałtyckiej, gdzie koncentracja tego pierwiastka dochodzi miejscami nawet 1,5%.
Kolejny, obszerny artykuł przygotowali panowie Wojciech Bielewski i Krzysztof Fornalski. Tematem tego ciekawego, dobrze udokumentowanego artykułu jest próba obliczenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) wokół pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Ponad 20 lat temu niedawno zmarły prof. Adam Sobiczewski opublikował na łamach PTJ artykuł „Od polonu do pierwiastka 112”. Artykuł nawiązywał do 100-lecia odkrycia przez małżonków Curie polonu i radu. W tym roku mija 120 lat od tego wydarzenia. 20 lat temu w okresowym układzie pierwiastków znajdowało się właśnie 112 pierwiastków, z czego trzy ostatnie nie miały jeszcze nazwy. W artykule Edwarda Rurarza, który przedstawia „zawartość” układu Mendelejewa anno domini 2018 liczba obecnie znanych pierwiastków wynosi 118. Ten ostatni, o liczbie atomowej 118 nosi nazwę Oganesson (Og). Jego nazwa nawiązuje do nazwiska prof. Jurija Oganesjana, który wielokrotnie gościł na naszych łamach. Ostatni artykuł autorstwa grupy doktorantów z IChTJ omawia badania dotyczące radiofarmaceutyków. Zapewne nie wszyscy nasi Czytelnicy wiedzą, że Instytut Chemii i Techniki Jądrowej jest jedną z nielicznych placówek w Polsce, w których prowadzone są badania nad otrzymywaniem nowych radiofarmaceutyków.
Pierwsze doniesienie z kraju przygotowane przez Andrzeja Mikulskiego publikujemy – nietypowo – na stronie 16. Dotyczy ono konferencji pt. „BUDOWA ELEKTROWNI JĄDROWEJ – TECHNOLOGIA, FINANSOWANIE, BEZPIECZEŃSTWO I ZARZĄDZANIE PROJEKTEM” zorganizowanej podczas Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER w Poznaniu. Niżej podpisany przygotował informacje na temat wyróżnienia PTJ, seminarium polsko-japońskiego „Fukushima teraz i w przyszłości” oraz seminarium polsko-francuskiego „Energetyka jądrowa a środowisko”. Nasz pracowity i mobilny autor, dr Wojciech Głuszewski zamieszcza w dziale doniesień wiele interesujących informacji. Tematy tych doniesień określają ich tytuły: „PLASTECH 2018”, „Nuklearne NDT”, „Innowacje dla energii i nie tylko”, „Nagroda PTN”, „Techniki jądrowe w badaniach i konserwacji obiektów historycznych”, „Noc w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie”. Naszym Czytelnikom bardzo polecam omówienie książki pod tytułem „ZARYS NUKLEONIKI”. Zeszyt 2/2018 zamyka tekst wspomnieniowy poświęcony zmarłemu niedawno Mieczysławowi Sowińskiemu, naukowcowi w byłym IBJ i pierwszemu Prezesowi PAA.
Życzę naszym Czytelnikom wszystkiego co dla nich dobre i pomyślne. Życzę udanego odpoczynku urlopowego i wielu wrażeń podczas wakacyjnych podroży. A po wakacjach z pewnością wrócimy do sprawy budowy elektrowni jądrowej w Polsce.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek