Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (2/2019)

Szanowni Państwo,
Na początku czerwca w Świerku odbyło się seminarium Zakładu Energetyki Jądrowej i Analiz Środowiska NCBJ na temat obszarów/stref ograniczonego dostępu wokół planowanej pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Jak wiadomo jedną z planowanych lokalizacji jest Żarnowiec.
W dyskusji po seminarium pozwoliłem sobie zarekomendować licznie zgromadzonym młodym ludziom lekturę uzupełniającą, czyli przeczytanie artykułu o Żarnowcu w bieżącym numerze „Postępów”, autorstwa obecnego na seminarium Władysława Kiełbasy. Artykuł dotyczy nie przyszłości, lecz przeszłości. Tytuł artykułu: „Jak to z „Żarnowcem” było – refleksja 30 lat po wstrzymaniu budowy. Część I: Od początków do wstrzymania budowy”. W następnym numerze czasopisma opublikujemy drugą część artykułu.
Kolejny tekst w bieżącym numerze dotyczy badań nad torowym cyklem paliwowym w AGH. Autorami artykułu są Mikołaj Oettingen i Paweł Gajda.
Pierwiastek tor może zostać wykorzystany jako alternatywne paliwo dla energetyki jądrowej. Posiada on szereg zalet, które świadczą o jego użyteczności w jądrowym cyklu paliwowym m.in. jego koncentracja w naturze jest od 3 do 5 razy większa niż koncentracja uranu a zużyte torowe paliwo jądrowe charakteryzuje się mniejszą długotrwałą radiotoksycznością niż zużyte paliwo uranowe.
Grażyna Przybytniak, Jarosław Sadło i Marta Walo są autorami artykułu na temat kontrolowania stopnia degradacji kabli i przewodów elektrycznych w elektrowniach jądrowych. Przewody i kable elektryczne są istotnymi elementami systemów zapewniających stabilną i bezpieczną pracę reaktorów jądrowych. Każda jednostka elektrowni jądrowej wymaga ok. 1500 km różnego typu kabli, które nie są przeznaczone do wymiany w czasie eksploatacji reaktora przewidywanej na 40-60 lat, pomimo degradujących warunków panujących w obudowie bezpieczeństwa.
Nasz stały autor Krzysztof Rzymkowski tym razem przedstawia zalecenia dotyczące ochrony środowiska przy projektowaniu i budowie zakładów przemysłu jądrowego oraz zasady unieszkodliwiania odpadów promieniotwórczych.
Zespół autorów Sylwester Sommer, Iwona Buraczewska, Marcin Kruszewski dowodzi w swoim artykule, że test mikrojądrowy nie pozwala jednoznacznie na rozpoznawanie częściowego napromienienia ciała. Jest to ważna konkluzja z punktu widzenia dozymetrii biologicznej.
Wojciech Głuszewski omawia degradację polimerowych tworzyw komórkowych do nietoksycznych produktów, która jest warunkiem koniecznym w przypadku wielu materiałów medycznych.
A oto przegląd doniesień o wydarzeniach w polskiej atomistyce, (lub pośrednio wiążących się z tą dziedziną gospodarki, nauki i technologii).
Minister Energii Krzysztof Tchórzewski wręczył w dniu 17 kwietnia br. medal 100-lecia Odzyskania Niepodległości prof. dr. hab. Andrzejowi Chmielewskiemu. Redakcja PTJ serdecznie gratuluje Panu Dyrektorowi otrzymania tego zaszczytnego wyróżnienia.
W ostatnim czasie ogólnopolskie media praktycznie nie informują o Polskim Programie Energetyki Jądrowej (PPEJ). Ale nie oznacza to, że o PPEJ zapadła kompletna cisza. W niniejszym zeszycie PTJ prezentujemy skany tytułów kilku publikacji, które pojawiły się w czasopismach branżowych lub regionalnych. W artykułach dokonano – między innymi – przeglądu polskiego programu rządowego dotyczącego budowy jądrowych bloków energetycznych w Polsce. Przedstawiono także najważniejsze problemy sektora energetycznego oraz wpływ energetyki jądrowej na środowisko naturalne. W artykułach na czoło wysuwa się pytanie: kiedy powstanie elektrownia jądrowa?
Sylwester Sommer, Prezes Warszawskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych donosi o ważnym wydarzeniu. W dniach 17-18 września 2019 r., w Kielcach, odbędzie się sympozjum satelitarne XVIII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie (Kielce 16-19 września 2019, http://ptbr.org.pl/index.php/xviii-zjazd-ptbr.html) dotyczące niskich dawek promieniowania w medycynie: „Applications of low radiation doses in medical diagnosis and therapy”.
Spośród kilku doniesień przygotowanych przez dr. W. Głuszewskiego warto wymienić informację o monografii zatytułowanej „Innowacje dla energii i nie tylko. Zaawansowane materiały polimerowe dla energetyki i innych dziedzin wspomagane technologiami radiacyjnymi”, która została zaprezentowana na jubileuszowym dwudziestym piątym Sympozjum Technicznym PLASTECH. Sympozjum odbyło się w krzyżackim zamku w Gniewie.
Wśród doniesień ze świata znajdą Państwo informację o tym, że w dniu 25 marca 2019 r. została otwarta na terenie Laboratorium Reakcji Jądrowych Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej Aleja im. Profesora Andrzeja Hrynkiewicza. Aleja ta znajduje się w reprezentacyjnym miejscu pomiędzy budynkiem Dyrekcji Laboratorium a Fabryką Superciężkich Pierwiastków.
Inna ciekawa informacja dotyczy współpracy IChTJ z Texas A&M University, czyli Texas Agricultural and Mechanical University, zwany A&M albo TAMU. Uniwersytet ten to flagowy uniwersytet systemu uniwersytetów w Teksasie. W ostatnim czasie serię wykładów na tym uniwersytecie wygłosił prof. Andrzej Chmielewski. Szerszą informację o tym wydarzeniu publikujemy począwszy od strony 43.
W kwietniu we włoskim regionie Emilia Romania, w Forly, Imoli i Bolonii odbyły się spotkania poświęcone Marii Skłodowskiej-Curie, Mikołajowi Kopernikowi oraz żołnierzom II Korpusu Armii Andersa zorganizowane przez kilka stowarzyszeń włoskich współpracujących ze Związkiem Polaków w Kalabrii. Uczestniczyła w nich autorka doniesienia o tych spotkaniach – i stała współpracowniczka PTJ Małgorzata Sobieszczak-Marciniak, która reprezentowała we Włoszech Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie.
Na ostatnich stronach kwartalnika piszemy, między innymi, o prezentacji raportu pt.: „US Nuclear Energy Leadership: Innovation and the Strategic Global Challenge”. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele amerykańskiej administracji (Departament Stanu i Departament Energii), sektora energetycznego, środowisk akademickich, think tanków, prasy oraz placówek dyplomatycznych (Japonia, Canada, Chiny, Rumunia, Finlandia i Polska).
Zamieszczamy także informacje o ważnej deklaracji stowarzyszeń naukowych działających na rzecz rozwoju i pokojowego wykorzystania technologii jądrowych, o wizycie Premiera Mateusza Morawieckiego w NCBJ, III Kongresie Elektryki Polskiej i o udziale IChTJ w tegorocznym Pikniku Naukowym i Nocy Muzeów.
Jak w niemal każdym numerze naszego czasopisma publikujemy informacje/wspomnienia o Zmarłych, członkach naszej „atomistycznej” społeczności.
Kończę ten Wstępniak życzeniami, aby tegoroczne lato nie było zbyt gorące.
I życzę Państwu udanego wypoczynku podczas urlopów.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek