Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (3/2022)

Szanowni Państwo,
Minęło już ponad 7 miesięcy od rozpoczęcia agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Zagrożone zostały miedzy innymi ukraińskie obiekty jądrowe.
Na Światowym Sympozjum Jądrowym w Londynie (8-9 września) dyrektor generalny MAEA Rafael Mariano Grossi wypowiedział ważne słowa o wyzwaniach związanych z energetyką jądrową.
„Jesteśmy w decydującym momencie dla energii jądrowej. Co ważniejsze, świat znajduje się w kluczowym momencie przejścia do bardziej zrównoważonej, bezpiecznej i stabilnej przyszłości energetycznej.(…) Będziemy musieli stawić czoła kilku wyzwaniom. Zacznę od najpilniejszego, groźby awarii w elektrowni atomowej na Ukrainie w Zaporożu. Zaledwie kilka dni temu kierowałem zespołem ekspertów MAEA w zakresie bezpieczeństwa, ochrony i zabezpieczeń dla tego miejsca. Zwiedziliśmy kluczowe obszary i ustanowiliśmy tam stałą obecność MAEA.(…)”
Obecna również na Sympozjum dyrektor generalna Światowego Stowarzyszenia Jądrowego Sama Bilbao y Leon dodała: „Świat ponownie przygląda się energetyce jądrowej.(…) Widzimy, jak kraje odwracają swoje plany trwałego wyłączenia reaktorów jądrowych. Widzimy plany przedłużenia żywotności istniejącej floty tak długo, jak to możliwe”.
Pełne teksty przemówień pana Grossi i pani Bilbao y Leon znajdą Czytelnicy wewnątrz numeru („Punkt widzenia”).
Energetyka jądrowa to tylko jedna część technologii jądrowej. W bieżącym numerze PTJ omawiamy ważne wydarzenie jakim była Second International Conference on Applications of Radiation Science and Technology (ICARST), która odbyła się w dniach 22-26 sierpnia 2022 roku w Wiedniu. Naukowcy z całego świata prezentowali najnowsze osiągnięcia z zakresu wykorzystania akceleratorów, źródeł promieniowania gamma, radioznaczników i promieniowania rentgenowskiego w badaniach i zastosowaniach przemysłowych. W artykule publikowanym jako pierwszy tekst niniejszego numeru przedstawiono aktualne kierunki rozwoju technologii radiacyjnych na podstawie doniesień prezentowanych podczas konferencji ICARST. Autorkami artykułu są Marta Walo, Urszula Gryczka, Magdalena Rzepna i Dagmara Chmielewska-Śmietanko.
Warto dodać, że podczas konferencji Dyrektorowi ICHTJ została wręczona tablica z tekstem nominacji IChTJ na IAEA Collaborating Centre (vide okładka i tekst wewnątrz numeru).
Na wystawie towarzyszącej konferencji instytut prezentował swoje własne stoisko, które cieszyło się dużym powodzeniem wśród uczestników konferencji.
Kolejny artykuł dotyczy ciekawego tematu termoluminescencji. Termoluminescencja to proces kwantowy polegający na emisji promieniowania elektromagnetycznego przez określone materiały, zwane materiałami termoluminescencyjnymi (TL). Jest on wywołany akumulacją energii promieniowania jonizującego i jej uwolnieniem, w postaci kwantów światła, przez ogrzewanie. TL jest jednym z przykładów luminescencji materiału uzyskiwanej pod wpływem bodźców zewnętrznych. Tytuł artykułu: „DOZYMETRIA LUMINESCENCYJNA: PRZEGLĄD METOD, DETEKTORÓW I ICH ZASTOSOWAŃ. Autorzy: Małgorzata Nowina Konopka, Paweł Bilski, Barbara Obryk, Barbara Marczewska, Paweł Olko, Mariusz Kłosowski i Wojciech Gieszczyk.
Dariusz Witold Kulczyński przygotował artykuł pod tytułem: JAKIE REAKTORY DLA KANADY: CANDU, SMR? Autor przypomina, że przy spełnieniu pewnych warunków, energetyka jądrowa jest bezpieczniejsza od innych gałęzi przemysłu. Nadzieje związane z bezpieczeństwem i kosztem eksploatacji SMR-ów będą weryfikowane w kolejnych latach, gdy zostanie wybudowana flota małych, modularnych reaktorów. Muszą one następnie przepracować dostateczną ilość godzin w celu uzyskania rzetelnych danych statystycznych na temat ich niezawodności i bezpieczeństwa. Omówiono posunięcia rządów prowincji Ontario i rządu federalnego Kanady mające negatywny wpływ na rozwój kanadyjskiej energetyki.
W dziale doniesień znajdują się ciekawe informacje, z których kilka poniżej wymieniono.
RAPORT MAPY DROGOWEJ ODZWIERCIEDLAJĄCY POSTĘPY POLSKO-AMERYKAŃSKIEJ WSPÓŁPRACY NUKLEARNEJ . W raporcie Stany Zjednoczone i Polska określiły szczegółową dwustronną mapę drogową budowy sześciu dużych reaktorów jądrowych z wykorzystaniem amerykańskiej technologii oraz ramy strategicznej współpracy w zakresie cywilnej energetyki jądrowej.
W dniach 20-21 września 2022 r. w Warszawie odbyło się POLSKO-KANADYJSKIE FORUM PRZEMYSŁU JĄDROWEGO. Organizatorami wydarzenia były: Departament Energii Jądrowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ambasada Kanady w Polsce oraz Kanadyjska Izba Przemysłu Jądrowego OCNI (Organisto of Canadian Nuclear Industrie).
W dniach 22-24 września 2022 r. w Gliwicach odbył się XIX ZJAZD POLSKIEGO TOWARZYSTWA BADAŃ RADIACYJNYCH IM. MARII SKŁODOWSKIEJ-CURIE (PTBR). Zjazd połączony był z konferencją naukową w której mogli wziąć udział wszyscy zainteresowani. Organizatorem Zjazdu i konferencji naukowej był Śląski Oddział PTBR.
W dziale „Doniesienia ze świata” zamieszczamy wspomnianą już i omawianą wcześniej informację World Nuclear News: PUNKT WIDZENIA: BILBAO Y LEÓN I GROSSI O MOŻLIWOŚCIACH I WYZWANIACH ZWIĄZANYCH Z ENERGIĄ JĄDROWĄ.
Do wydarzeń zakwalifikowano tym razem kilkanaście pozycji. Oto tytuły niektórych z nich.
WYSTAWA NA KONFERENCJI INTERNATIONAL CONFERENCE ON APPLICATIONS OF RADIATION SCIENCE AND TECHNOLOGY POD NAZWĄ ICARST-2022.
POSIEDZENIE PROBLEMÓW ENERGETYKI PAN W IChTJ
STANOWISKO KPE PAN W SPRAWIE ROZWOJU ENERGETYKI JĄDROWEJ W POLSCE
WYNIKI EWALUACJI DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ INSTYTUTÓW BADAWCZYCH W LATACH 2017 -2921
20-LECIE ISTNIENIA ZUOP
EURATOM HORIZON EUROPE PROJECT COORDINATED BY INCT APPROVED FOR FUNDING
NA ŚCIEŻCE DEKARBONIZACJI „COAL TO NUCLEAR”
IFJ PAN OTRZYMAŁ PONOWNIE KATEGORIĘ A+
KONFERENCJA INAUGURUJACA PROJEKT DESIRE
NOWY PRZEWODNICZĄCY RADY GŁÓWNEJ INSTYTUTÓW BADAWCZYCH

O książce pisze Krzysztof Rzymkowski (tytuł książki „Jak powstała bomba atomowa”).
Marek Bielski – tym razem – napisał felieton pod tytułem: TAKSONOMIA REDIVIVUS -SPRAWDZAM!
Publikujemy również drugi felieton: JAK WALCZYĆ SKUTECZNIE? Autorem jest Wiktor Niedzicki, wybitny dziennikarz, fizyk i muzyk, popularyzator nauki.
Na ostatnich stronach czasopisma publikujemy wspomnienia o zmarłym niedawno naszym redakcyjnym Koledze i Przyjacielu Edwardzie Rurarzu.
Zapraszam do lektury wszystkich publikowanych tekstów!
Czytelnikom – i sobie – życzę złotej, polskiej, jesieni i – konsekwentnie, jak co kwartał – zakończenia wojny na Ukrainie.

Redaktor naczelny
Stanisław Latek