Zapraszamy do lektury nowego zeszytu „Postępów Techniki Jądrowej” (2/2020)

Szanowni Państwo,
W połowie maja media upowszechniły słowa prezesa PGE Wojciecha Dąbrowskiego, wypowiedziane na Europejskim Kongresie Gospodarczym. Pan Prezes powiedział mianowicie – cytując za portalem cire.pl – „Już dziś wiemy, że nie możemy sobie pozwolić na udźwignięcie jako docelowy inwestor projektu atomowego. Doprowadzimy projekt do etapu uzyskania decyzji środowiskowej i lokalizacyjnej” – powiedział prezes Dąbrowski.
Prezes PGE był też pytany, czy w planach grupy jest miejsce na atom. „Jestem zwolennikiem budowy elektrowni jądrowej. Powinna ona powstać i pracować w podstawie, by zastąpić w przyszłości wyłączane aktywa węglowe. Na taką inwestycję potrzeba jednak ogromnych pieniędzy z zewnątrz, a także partnera, który zapewni technologię. Dlatego PGE nie będzie inwestorem w projekcie atomowym” – oświadczył Dąbrowski.
Nie są to słowa optymistyczne. Uzasadnione jest więc pytanie: co my możemy zrobić? My, czyli środowiska atomistyczne, stowarzyszenia jądrowe, pracownicy instytutów atomistyki.
Pani profesor Grażyna Zakrzewska, prezes Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego odpowiada na to pytanie następująco: „To, co jest naszym statutowym celem: edukacja, szkolenia, informacja, czyli to co funkcjonuje w Europie, jako ETI, z dobrym skutkiem, w wielu dziedzinach”. Myślę, że szefowa naszego współwydawcy ma rację.
Pierwszy artykuł w bieżącym numerze dotyczy badań termojądrowych w Polsce. Autorami artykułu są Andrzej Gałkowski i Monika Kubkowska. W publikowanym tekście przedstawiona została panorama badań termojądrowych w Polsce, na tle badań we Wspólnocie EURATOM i na całym świecie. Ukazana została rola Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie jako organizatora i koordynatora tych badań oraz reprezentanta Polski w europejskim konsorcjum EUROfusion.
27 maja, kiedy piszę te słowa agencja World Nuclear News opublikowała informację FORATOMU, w której napisano: Foratom said today it „regrets”
that the European Commission has ignored the need for nuclear power as a clean, dispatchable and European source of energy in its green recovery plan published today. PTJ publikuje w tym numerze wcześniejszy wywiad z szefem Foratomu p. Yves Desbazeille przeprowadzony przez dziennikarzy NucNetu właśnie na temat dlaczego Europa musi włączyć energię jądrową do planowania energii niskoemisyjnej. Zachęcam Czytelników do lektury tego ciekawego materiału.
„Energetyka jądrowa na świecie i w Polsce w 2019 roku”. Taki jest tytuł kolejnego artykułu, którego autorem jest Andrzej Mikulski. Artykuł przedstawia przegląd dokonań w energetyce jądrowej na świecie w 2019 r. Prace w Polsce koncentrowały się głównie na przedłużających się studiach nad raportami środowiskowym i lokalizacyjnym prowadzonych na zlecenie PGE EJ1 w dwóch wybranych lokalizacjach. Poza tym rozpoczęły się prace, głównie analityczne, nad wysokotemperaturowym reaktorem chłodzonym gazem (HTGR).
„Nieelektryczne zastosowania energii jądrowej – kogeneracja i wodór”, to tytuł artykułu Józefa Sobolewskiego. W artykule autor przedstawia zastosowania energetyki jądrowej wykraczające poza generację energii elektrycznej. Przekonuje, że technologia reaktorów wysokotemperaturowych otwiera możliwości zastosowania jej w przemyśle do wytwarzania pary przemysłowej oraz w dalszej kolejności do produkcji paliwa przyszłości – wodoru.
PET-MOF-CLEANWATER, wspólny projekt Polska – Republika Południowej Afryki. Projekt pod takim tytułem opisuje Bożena Sartowska. Celem projektu jest wytworzenie nowych zaawansowanych materiałów adsorpcyjnych na bazie porowatych metaloorganicznych polimerów koordynacyjnych (sorbenty typu MOF) z wykorzystaniem odpadów PET.
Ostatni tekst w części artykułowej niniejszego numeru poświęcony jest higienizacji osadów ściekowych za pomocą promieniowania jonizującego. Autorem artykułu jest Marcin Sudlitz. Oto fragment streszczenia tej publikacji. W ciągle rozwijającym się świecie i co za tym idzie zwiększającej się liczbie ludności problem powstawania ogromnych ilości osadów ściekowych w ciągu roku stanowi coraz poważniejszy problem. Jednym z możliwych sposobów zagospodarowania tych kłopotliwych odpadów jest wykorzystanie rolnicze, jednak przedtem należy pozbyć się patogenów, jakimi są szkodliwe bakterie i jaja pasożytów obecne w ściekach.
Drugą część omawianego zeszytu PTJ otwiera informacja na temat planowanej na jesień wielkiej konferencji na temat energetyki jądrowej: „Nuclear Energy: Challanges and Prospects”. Konferencja ma się odbyć w Soczi.
Pani Aneta Maszewska przedstawia nowy europejski program na rzecz badań i innowacji, który będzie nosił nazwę Horyzont Europa i będzie programem o największym, jak do tej pory, budżecie.
Krzysztof Fornalski omawia w dziale doniesień Krajowe Warsztaty n.t. projektu systemu monitorowania ochrony przed promieniowaniem dla elektrowni jądrowej, a Małgorzata Nowina-Konopka opisuje uroczystość odnowienia po 50. latach doktoratu prof. Andrzeja Szytuły.
Jako doniesienie ze świata znajdą Państwo informację z raportu Międzynarodowej Agencji Energii zatytułowanego Globalny przegląd energii 2020 n.t.: Wpływ kryzysu COVID-19 na zapotrzebowanie na energię i emisję CO2.
W części kwartalnika poświęconej prezentacji ważnych wydarzeń publikujemy informację o pożarach w czarnobylskiej strefie wykluczenia, odznaczeniu prof. Andrzeja Kułakowskiego Orderem Orła Białego oraz przypominamy wizytę delegacji PAA u Papieża Jana Pawła II . Tą ostatnią informacją chcemy nawiązać do obchodzonego w Polsce Roku św. Jana Pawła II.
W bieżącym numerze PTJ otwieramy kolejny dział naszego czasopisma. Pan redaktor Marek Bielski, znany dziennikarz i publicysta mediów technicznych, zgodził się przygotowywać dla nas felietony na aktualne tematy. W tym numerze publikujemy pierwszy jego felieton pod tytułem: Nie czekajcie na atom! Miłej lektury!
W dziale „Informacje o książkach” Krzysztof Rzymkowski omawia ważną i ciekawą książkę „Cząstki elementarne”.
Podobnie jak w niemal każdym numerze naszego czasopisma publikujemy informacje/wspomnienia o Zmarłych. Tym razem wspominamy panią profesor Natalię Golnik i mojego bliskiego Kolegę dr. Adama Gadomskiego.
I zachęcamy Państwa do obejrzenia zdjęć na okładkach naszego czasopisma.
Na koniec, jak co kwartał, moje życzenia: życzę Państwu — po pełnej ograniczeń, epidemicznej wiośnie, pięknego, spokojnego lata. I oby piękne, zielone lato spowodowało ostateczne odejście koronawirusa!

Redaktor naczelny
Stanisław Latek