Usuwanie SO2 i NOx z gazów odlotowych przy uzyciu wiazki elektronów

Technologia opiera sie na wzbudzeniu czasteczek gazu za pomoca wiazki elektronów. SO2 i NOx sa ulteniane i reaguja z para wodna tworzac kwasy, które neutralizuje sie amoniakiem. Otrzymany staly produkt jest handlowym nawozem sztucznym stosowanym w ogromnych ilosciach jako skladnik wiazacy mieszanek NPK. Obydwa zanieczyszczenia usuwa sie w suchym, jednostopniowym procesie.
Proces przebadano w Japonii, Stanach Zjednoczonych, Niemczech i w Polsce. W cieplowni Kaweczyn zbudowana zostala duza stacja pilotowa.
Nowe rozwiazania, zastosowane w polskiej stacji pilotowej przedstawiono na rysunku.
Prowadza one do zmniejszenia zuzycia energii o 20-30%. Osiagnieta wydajnosc usuwania zanieczyszczen jest wysoka i wynosi 98% dla SO2 i 70-90% dla NOx, w zaleznosci od warunków procesu. Mozna uzyskac wysoka wydajnosc usuwania SO2 przy bardzo malym zuzyciu energii (okolo 1% mocy bloku). Wieksza czesc energii zuzyta zostaje na redukcje NOx. Wydajnosc SO2 silnie wzrasta ze spadkiem temperatury, natomiast w przypadku NOx - wydajnosc wzrasta ze wzrostem temperatury. Zjawiska te pozwalaja na dostosowanie warunków procesu do zadanej wydajnosci usuwania tych zanieczyszczen (zgodnie z obowiazujacymi normami emisji/imisji). Zaleznie od wymagan mozna zmieniac temperature na wyjsciu od 65 do 90ºC. Proces mozna latwo kontrolowac. W procesie usuwa sie takze lotne zwiazki organiczne.
Intensywne badania przeprowadzone we wspólpracy z MAEA, JAERI (Japonia), FK Karlsruhe) i innymi instytucjami staly sie podstawa do zaprojektowania instalacji przemyslowej, która ma byc zbudowana w EC Pomorzany (Zespól Elektrowni Dolna Odra). Instalacja bedzie oczyszczac gaz z dwóch kotlów, kazdy o mocy 60 MWe.
Koszty inwestycyjne i operacyjne sa okolo 20% nizsze niz dla procesów konwencjonalnych, a wymagania co do przestrzeni o 20% nizsze. Ma to istotne znaczenie w przypadku instalacji budowanej na juz funkcjonujacych elektrowniach. Próby przeprowadzone w stacji pilotowej i na instalacji laboratoryjnej na zlecenie Berkeley Research Association (USA) oraz CChEN (Chile) potwierdzily mozliwosc wykorzystania procesu do oczyszczania gazów powstajacych ze spalania wegla o wysokiej zawartosci siarki (okolo 3000 ppm) i z procesów hutniczych miedzi (do 15% objetosci SO2). Kombinowany proces z uzyciem energii mikrofalowej i wiazki elektronowej zostal opatentowany a Ebara Co. wykupila 30% wlasnosci patentu.
Polska stacja pilotowa uhonorowana zostala zlotym medalem z wyróznieniem jury na 44 Swiatowej Wystawie Wynalazków "Eureka" w Brukseli w 1995 roku.

in English